Eliminowanie z rynku niedozwolonych porozumień to niełatwe zadanie. Dlaczego? Ponieważ do złamania prawa rzadko dochodzi w sposób jawny, np. poprzez podpisanie umowy pomiędzy przedsiębiorcami lub wydanie i publikację oficjalnych dokumentów. Częstsze są natomiast przypadki, w których do znalezienia dowodów na istnienie zmowy niezbędne jest użycie specjalnych narzędzi, zbliżonych do metod śledczych stosowanych w postępowaniu karnym. Dlatego organy antymonopolowe w Unii Europejskiej korzystają z rozwiązań dzięki którym skuteczniej walczą z groźnymi dla konkurencji kartelami. UOKiK dysponuje więc kompetencjami umożliwiającymi przeprowadzenie kontroli z przeszukaniem w siedzibie przedsiębiorcy. Co do zasady procedura ta stanowi pewne ograniczenie swobody działalności gospodarczej. Jednak Urząd nie decyduje arbitralnie o tym, kto i kiedy zostanie skontrolowany. Przeszukanie możliwe jest jedynie w ściśle określonych sytuacjach i zawsze po uzyskaniu zgody Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Postanowienie w tej sprawie jest wydawane przez Sąd na wniosek Urzędu w ciągu 48 godzin.

Z uwagi na sekretny charakter karteli o sukcesie kontroli decyduje przede wszystkim element zaskoczenia, który uniemożliwia przedsiębiorcy zniszczenie lub ukrycie dowodów na istnienie potencjalnej zmowy. Przeszukanie akt, ksiąg, wszelkiego rodzaju dokumentów i nośników informacji jest dla nas bardzo istotnym narzędziem w walce z naruszeniami konkurencji. Przedsiębiorca musi zapewnić nam dostęp do wszystkich obiektów i zasobów oraz udzielić wszelkich żądanych informacji, nawet jeśli zawierają one chronione prawem tajemnice. Dlaczego? Ponieważ w tym przypadku powoływanie się na tzw. tajemnicę przedsiębiorstwa, mogłoby uniemożliwić kontrolującym wgląd do dokumentów, które mogą stanowić dowód na zawarcie nielegalnego porozumienia. Spółki nie powinny się jednak obawiać, ponieważ dane te sa wykorzystywane wyłącznie w ramach prowadzonego przez Urząd postępowania i nie są upubliczniane. Nieudostępnienie twardego dysku albo opóźnianie rozpoczęcia czynności kontrolnych przez Urząd, może zaprzepaścić cel kontroli, jakim jest wykrycie dowodów na istnienie zmowy. Brak współdziałania może zatem przedsiębiorcę drogo kosztować — do 50 milionów euro. Tak surowa kara ma bowiem eliminować sytuacje, w których utrudnianie kontroli, a przez to uniemożliwienie uzyskania dowodów przez Urząd, jest bardziej opłacalne niż współpraca z nim.

Choć kontrola z przeszukaniem może na jakiś czas zakłócić bieżące funkcjonowanie przedsiębiorcy, to organy antymonopolowe, działając w interesie wszystkich uczestników rynku, w uzasadnionych przypadkach muszą korzystać z rozwiązań zmierzających do przywrócenia na rynku niezakłóconej konkurencji.