Droższe i niedostępne leki – konsekwencją błędnych regulacji prawnych?

Istotną częścią działalności Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest zaangażowanie w proces legislacyjny. Umożliwia to bowiem takie kształtowanie prawa, które jest zgodne z zasadami wolnego rynku oraz w dostateczny sposób chroni jego uczestników.

W październiku ubiegłego roku UOKiK, w ramach uzgodnień międzyresortowych, zgłosił swoje uwagi do projektu ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Urząd nie sprzeciwiał się proponowanym zmianom w obowiązującym prawie i w pełni popierał konieczność likwidacji patologii na rynku sprzedaży leków refundowanych. Jednak zmiany te nie powinny niepotrzebnie zagrażać rozwojowi konkurencji ani godzić w uczestników rynku, przede wszystkim konsumentów.

Główne zastrzeżenia Urzędu wzbudziły plany wprowadzenia sztywnych marż i cen na leki refundowane. Naszym zdaniem takie rozwiązanie przeczy bowiem zasadom wolnego rynku, ponieważ hurtownie i apteki sprzedające leki refundowane zostałyby pozbawione możliwości konkurowania w granicach dopuszczonych dziś przez prawo. Hurtownik lub aptekarz, nawet jeśli będzie miał możliwość i chęć sprzedaży leku z niższą marżą, nie będzie mógł tego zrobić. W efekcie pacjenci poniosą wyższe wydatki na droższe lekarstwa. Jednocześnie zmniejszy się dostępność leków dla osób o niższych dochodach. Zamknięcie drogi do rabatowania na linii: właściciel praw do leku – obrót hurtowy – obrót detaliczny, jest posunięciem antykonsumenckim, które stoi w sprzeczności z celem projektowanej regulacji – zwiększeniem dostępu do leków dla pacjentów, w tym także tych refundowanych.

Zdaniem Urzędu właściwszym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie marż maksymalnych. Dzięki temu konsumenci mieliby możliwość zakupu tańszych leków – poniżej ustalonych nieprzekraczalnych stawek. Jednocześnie zagwarantowana byłaby ochrona pacjentów przed nieuzasadnionym podwyższaniem cen w łańcuchu dystrybucji leków. 

Celem kierowanego przeze mnie Urzędu jest czuwanie aby wprowadzane rozwiązania prawne służyły rynkowi i jego uczestnikom. Mam nadzieję, że dyskusja pomiędzy zainteresowanymi stronami przyniesie zamierzony efekt i uda się wypracować kompromisowe rozwiązania w tym zakresie.