1. Pani Prezes, proszę wytłumaczyć zwykłemu Kowalskiemu, który nie zna się na kwestiach ekonomicznych, z czego wynika Pani sprzeciw wobec połączenia PGE i Energi? Jakie konkretne namacalne skutki w życiu zwykłego Kowalskiego to połączenie mogłoby spowodować?

Polski rynek energii elektrycznej jest przez UOKiK od wielu miesięcy wnikliwie analizowany – wyniki badań zaprezentowaliśmy w marcu tego roku w opublikowanym raporcie o ochronie konkurencji i konsumentów w polskim sektorze energetycznym. Zasygnalizowaliśmy w nim, że z uwagi na obecne skoncentrowanie rynku, nie możemy zgodzić się na dalsze połączenia w tym sektorze. Dlaczego? W konsekwencji takiego połączenia powstanie przedsiębiorca, który będzie działał niezależnie od innych podmiotów – swoich konkurentów. Jak w każdym innym sektorze gospodarki – tam, gdzie jest wielu konkurujących ze sobą przedsiębiorców, mamy do czynienia z podnoszeniem jakości towarów i usług, przy takim kształtowaniu cen, które pozwala im – najprościej mówiąc – pozostać na tym rynku. Gdy natomiast nie ma konkurencji – silny podmiot jednostronnie kształtuje ceny, nie dbając jednocześnie o jakość i innowacje. Kto ponosi tego konsekwencje? Przede wszystkim konsumenci, którzy nie mając dostępu do wielu ofert różnych przedsiębiorców, muszą płacić narzucane im wysokie ceny.

Jeśli połączymy najsilniejszą na tym rynku spółkę PGE z dobrze prosperującą nowoczesną grupą Energa uzyskamy podmiot, który niezależnie od konkurentów będzie dyktował warunki sprzedaży i ustalał ceny energii. Zapłacą za to odbiorcy energii, a najdotkliwiej odbije się to na kieszeniach polskich konsumentów, którzy już dziś płacą bardzo drogo za prąd. Polska jest bowiem na 5 miejscu w Unii Europejskiej jeśli chodzi o najwyższe ceny energii elektrycznej (liczone według parytetu siły nabywczej).

2. A może rząd ma rację upierając się, że to połączenie PGE i Energi jest niezbędne do tego, by potem powiększona w ten sposób firma mogła łatwiej uzyskać finansowanie na budowę elektrowni jądrowych?

Trudno jest zgodzić się z tym poglądem, patrząc z perspektywy danych ekonomicznych. Dobrze prosperująca spółka po przejęciu słabszej od siebie, za którą przecież będzie musiała zapłacić ponad 7,5 miliarda złotych, stawia co najmniej pod znakiem zapytania zakres przyszłych inwestycji. Koszty jakie PGE poniesie w związku z przejęciem Energi już będą dużym obciążeniem dla Grupy. Ponadto budowa elektrowni jądrowych nie jest nowym pomysłem, a PGE już dawno wpisała to do swoich planów strategicznych. Urząd uważa również, że nie trzeba łączyć obu Grup, aby uzyskać planowany efekt, możliwe są wspólne inwestycje na warunkach określonych przez oba podmioty.

3. Od wpłynięcia wniosku w w/w. sprawie ma Pani dwa miesiące na podjęcie decyzji? Podejmie ją Pani natychmiast, czy będzie czekała do końca tego okresu?

Obecnie oczekujemy na wniosek, wówczas zostanie wszczęte postępowanie, które zakończy wydanie decyzji. Przy założeniu, że wniosek będzie kompletny i poprawny, mamy na to 2 miesiące. Jest to czas, w którym będziemy mogli bardzo dokładnie przeanalizować informacje i argumenty przedstawione przez PGE oraz ocenić skutek transakcji dla rynku i konsumentów. Jest to standardowa procedura.

4. Dopuszcza Pani możliwość zmiany swojego stanowiska? Co musiałoby się stać, żeby taka zmiana nastąpiła? Czy bierze Pani pod uwagę, że możliwym następstwem braku zgody może być zdymisjonowanie Pani ze stanowiska szefowej UOKiK, tak by następca mógł wyrazić w/w. zgodę?

Stanowisko Urzędu w tej sprawie zostało przygotowane w oparciu o obszerne analizy ekonomiczne, i tak jak te dane – pozostaje niezmienne. Niemniej jednak nie wykluczam możliwości merytorycznych rozmów na ten temat. Opierając się jednak o dane, które Urząd obecnie posiada i działając w granicach prawa, zgody na tę transakcję nie mogę wydać. Zawsze liczę się ze wszystkimi konsekwencjami wydawanych przede mnie decyzji.

5. Zakładając, że nie zmieni Pani stanowiska i nie wyrazi zgody na połączenie, czy to definitywnie spowoduje, że rząd nie będzie mógł przeprowadzić tej transakcji, czy może ma jakieś wyjście: może odwołać się od niej? Obejść ją?

Orzecznictwo Prezesa Urzędu podlega w Polsce jedynie kontroli niezawisłych sądów, co jest potwierdzeniem zagwarantowanej ustawą niezależności orzeczniczej tego organu. Warto przy tej okazji zaznaczyć, że większość naszych decyzji jest podtrzymywana przez sądy.