4,2 proc. stacji skontrolowanych przez Inspekcję Handlową w 2008 roku sprzedawało benzynę i olej napędowy nie spełniające norm jakościowych – to o 2,5 proc. więcej niż rok wcześniej. W przypadku gazu LPG zastrzeżenia dotyczyły 5,8 proc. sprawdzonych placówek

Już drugi rok z rzędu inspektorzy Inspekcji Handlowej kontrolowali niemal wszystkie rodzaje paliw dostępne na rynku: olej napędowy, benzynę, gaz LPG, biopaliwa oraz lekki olej opałowy. Obowiązująca od 2007 roku ustawa o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw pozwoliła na kontrolę na każdym etapie dystrybucji – od wytwórcy poprzez magazyny, hurtownie, transport aż po stacje paliwowe.

Jak pokazują wyniki kontroli, w 2008 roku pogorszyła się jakość paliw ciekłych na stacjach benzynowych – 4,2 proc. przebadanych próbek nie spełniało norm (rok wcześniej było to 1,7 proc.). W przypadku oleju napędowego wymaganiom nie odpowiadało 4,23 proc. (w 2007 roku – 0,62 proc.), a wlewanej do baków benzyny – 4,18 proc. przebadanych (rok wcześniej 2,36 proc.). W większości przypadków – 85 proc. – wymagań nie spełniał tylko jeden parametr. Najczęściej, w oleju napędowym, była to temperatura zapłonu – zbyt wysoka powoduje spadek wydajności pracy silnika i wzrost emisji substancji chemicznych do środowiska, za niska stwarza niebezpieczeństwo wybuchu. W przypadku benzyn dominowała prężność par. Niedotrzymanie wymagań odnośnie lotności benzyn, tj. składu frakcyjnego i prężności par prowadzi do problemów z uruchomieniem silnika, niebezpieczeństwa zaburzenia pracy, a nawet nagłego unieruchomienia silnika.

Spadek jakości paliw to przede wszystkim wynik zanieczyszczenia benzyny olejem napędowym i odwrotnie, występującego podczas transportowania. Ponadto często paliwa pochodzące z różnych dostaw magazynowane są w tych samych zbiornikach, co prowadzi do mieszania się benzyn o różnym składzie komponentowym, tj. benzyn węglowodorowych z etanolowymi. Może to mieć z kolei wpływ na podwyższoną prężność par. Kontrolerzy IH nie mieli zastrzeżeń do paliw sprawdzanych w województwie: dolnośląskim, lubelskim, lubuskim, opolskim, podlskim i świętokrzyskim, najwięcej zaś w: zachodniopomorskim (11,36 proc. zakwestionowanych próbek), kujawsko-pomorskim (6,12 proc.) i wielkopolskim (8,75 proc.).

Przeprowadzona w 2008 roku po raz pierwszy w całej Polsce kontrola jakości gazu LPG wykazała nieprawidłowości w przypadku 5,81 proc. sprawdzonych stacji. Rok wcześniej prowadzona była jedynie w dziewięciu województwach i to dopiero od sierpnia, a nieprawidłowości dotyczyły 7,9 proc. skontrolowanych stacji. Najwięcej odstępstw od norm jakościowych w roku 2008 stwierdzono w województwie opolskim – 20 proc., żadnych – w kujawsko-pomorskim, małopolskim, podlaskim i warmińsko-mazurskim. Z kolei podczas sprawdzania gazu LPG w 35 hurtowniach inspektorzy IH zakwestionowali trzy próbki. Rok wcześniej – 11 placówek, a zastrzeżenia dotyczyły czterech próbek, przy czym kontrole prowadzone były od sierpnia jedynie w dziewięciu województwach.

Po raz pierwszy Inspekcja Handlowa sprawdzała jakość oferowanych na rynku biopaliw ciekłych. Kontrola przeprowadzona w 11 województwach wykazała nieprawidłowości w przypadku 10 próbek paliw – 30,3 proc. skontrolowanych. Łącznie kontrolą objęto 28 stacji i cztery hurtownie.

Inspekcja Handlowa przeprowadziła również kontrole stacji, na które napłynęły skargi konsumentów, wytypowane przez organy ścigania oraz te, na których w poprzednich latach stwierdzono nieprawidłowości. Z pobranych 2089 próbek oleju napędowego i benzyny na 1127 stacjach zakwestionowano 129: 79 oleju napędowego (7,45 proc.) i 50 benzyn (4,86 proc.). Najwięcej nieprawidłowości stwierdzono na stacjach, na których w latach poprzednich kwestionowano jakość oferowanych konsumentom paliw – 20 proc. (w 2007 roku – 17,8 proc.). Najmniej odstępstw od wymagań jakościowych zanotowano w województwie lubelskim (1,75 proc. zakwestionowanych próbek) i łódzkim (1,83 proc.), najwięcej zaś w świętokrzyskim (19,23 proc.) i warmińsko-mazurskim (11,11 proc.).

W hurtowniach, u producentów oraz magazynujących paliwa pobrano łącznie 146 próbek. Zastrzeżenia inspektorów IH wzbudziło 2,96 proc. próbek benzyny, parametry jakościowe oleju napędowego nie były przekroczone.

W wyniku przeprowadzonych kontroli w 2008 roku Inspekcja Handlowała skierowała do prokuratur 158 zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Dotychczas wszczęto postępowania w 115 przypadkach: do sądów skierowano 7 aktów oskarżenia, 27 spraw umorzono m.in. z powodu nie wykrycia sprawcy, braku znamion przestępstwa i znikomej szkodliwości czynu, pozostałe są w toku. Obowiązujące przepisy przewidują surowe sankcje za obrót paliwem złej jakości – grzywnę w wysokości do 1 mln złotych lub karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

IH wydała ponadto 34 decyzje o wycofaniu z obrotu paliw ciekłych niespełniających norm oraz przekazała do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki informacje dotyczące 148 stacji paliw i hurtowni, gdzie stwierdzono naruszenie warunków udzielonych koncesji na obrót paliwami ciekłymi oraz przepisów ustawy prawo energetyczne – w tym dotyczące 46 stacji z kontroli prowadzonej w roku 2007. Prezes URE ma kompetencje do zakazania sprzedaży paliwa tym przedsiębiorcom, którzy naruszają warunki koncesji.

Aktualne listy placówek skontrolowanych przez Inspekcję Handlową dostępne są na stronie internetowej UOKiK.

Dodatkowe informacje:
Małgorzata Cieloch, Rzecznik prasowy UOKiK
Pl. Powstańców Warszawy 1, 00-950 Warszawa
Tel. 22 827 28 92, 55 60 106, 55 60 430
faks 22 826 11 86

E-mail: mcieloch@uokik.gov.pl