22 września 1999 roku Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął postępowanie przeciwko Polskiemu Koncernowi Naftowemu w sprawie stosowania praktyk monopolistycznych polegających na nadużywaniu pozycji dominującej na rynku, poprzez stosowanie sposobów kształtowania cen na benzyny i oleje napędowe, umożliwiających osiąganie nieuzasadnionych korzyści.

Decyzja w tej sprawie została wydana 9 lutego 2000 roku. UOKiK uznał, że PKN Orlen ustala ceny sprzedaży benzyn i olejów napędowych w sposób, który umożliwia mu osiąganie nieuzasadnionych korzyści i nakazał zaniechania tej praktyki. Jednocześnie, Urząd nałożył na PKN Orlen za stosowanie praktyki monopolistycznej karę pieniężną w wysokości 5 mln złotych. Należy podkreślić, że w decyzji Prezes UOKiK zakwestionował sposób ustalania cen paliw płynnych przez PKN Orlen, a nie konkretne podwyżki na te produkty.

Koncern nie zgodził się z powyższymi zarzutami i korzystając z przysługujących mu uprawnień wniósł odwołanie od decyzji do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Sąd wyrokiem z 11 października 2000 r. uchylił decyzję Prezesa UOKiK.

Uzasadniając swój wyrok SOKiK stwierdził, że ceny paliw płynnych są cenami umownymi. Ustawa z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach nie nakłada obowiązku sporządzania określonego typu kalkulacji. Tak więc kalkulacje cen paliw oparte na czynnikach obiektywnych i subiektywnych i nawiązujące do cen na rynkach światowych - w pełni konkurencyjnych, są równoprawne w stosunku do innych typów kalkulacji - np. kosztowej.

22 lutego 2001 r. Prezes UOKiK wniósł kasację od powyższego wyroku do Sądu Najwyższego. SN wyrokiem z 16 maja 2003 r. oddalił kasację.

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jako organ administracji publicznej jest zobowiązany do respektowania i uwzględniania we własnym orzecznictwie orzeczeń sądów, w tym Sądu Najwyższego.

Dodatkowe informacje:
Elżbieta Anders, Rzecznik prasowy UOKiK
Departament Współpracy z Zagranicą i Komunikacji Społecznej
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Pl. Powstańców Warszawy 1, 00-950 Warszawa
Tel. 22 827 28 92, 55 60 106, 55 60 314
E-mail: eanders@uokik.gov.pl