Kwestia cen energii elektrycznej to temat budzący duże zainteresowanie opinii publicznej. Analiza rynku pokazuje, że wysokie rachunki za prąd są efektem braku konkurencji oraz uprzywilejowanej pozycji dostawców w stosunku do konsumentów.

Dlatego niezbędne jest podjęcie konkretnych działań, które zapobiegną w przyszłości drastycznym podwyżkom, a nawet okresowym niedoborom prądu. Wyzwaniem jest przyjęcie rozwiązań, które doprowadzą do zmiany struktury rynku, w taki sposób by nie stracili na tym ostateczni odbiorcy. Jedną z kluczowych kwestii jest zapewnienie konsumentom rzetelnej i pełnej informacji o wszystkich składnikach opłat, a w przypadku ich wzrostu - o przyczynach tych zmian. Obecnie odbiorcy często nie rozumieją, w jaki sposób ustalono wysokość rachunku.

W mojej ocenie, zmienić powinien się sposób kalkulowania cen. Zmniejszeniu powinna ulec liczba opłat stałych, kosztem zmiennych, zależnych od ilości faktycznie zużytej energii. Będzie to korzystne dla osób zużywających mniej prądu, a także zachęci do oszczędności.

Biorąc to pod uwagę Urząd proponuje konkretne zmiany w przepisach, wzmacniające pozycję słabszych uczestników rynku. Jedna z nich dotyczy trybu reklamacji. Naszym zdaniem przedsiębiorstwa energetyczne powinny mieć dokładnie określony czas na rozpatrzenie skargi - np. 30 dni. Brak odpowiedzi w tym terminie oznaczałby przyjęcie żądań konsumenta. Niezbędne jest również wprowadzenie innych niż sądowy sposobów rozwiązywania sporów między konsumentami, a sprzedawcami energii. Dobrym rozwiązaniem byłoby utworzenie sądów polubownych przy Prezesie Urzędu Regulacji Energetyki. Dzięki temu sprawy sporne byłyby rozwiązywane znacznie szybciej niż obecnie.

Politykę edukacyjną w szerszym niż obecnie zakresie powinien prowadzić także URE - m.in. inicjować akcje i kampanie skierowane do słabszych uczestników rynku oraz współpracować z organizacjami konsumenckimi. Ponadto warto zastanowić się nad zwiększeniem kompetencji istniejącego w strukturach URE Rzecznika Odbiorców Paliw i Energii. Powinien on prowadzić działalność w zakresie poradnictwa i pomocy konsumentom, na poziomie lokalnym. Edukacja jest tak ważna, ponieważ tylko konsumenci świadomi swoich praw, wyposażeni w wiedzę i umiejętność korzystania z przysługujących im uprawnień zechcą zmienić swojego dostawcę - o ile jego oferta okaże się mało atrakcyjna. Mobilność odbiorców to bowiem warunek konieczny, aby mogły dokonać się poważniejsze zmiany na rynku.

dr Małgorzata Krasnodębska-Tomkiel