W ostatnim czasie do Urzędu napływa wiele pytań od konsumentów zaniepokojonych zaistniałą sytuacją. Wątpliwości budzą kwestie związane między innymi z naliczaniem odsetek za nieterminowe uregulowanie należności. Konsumenci pytają także, co w sytuacji, gdy wysłaliśmy pocztą wypowiedzenie umowy, a list nie dojdzie na czas. Czy i w jakich sytuacjach możemy domagać się odszkodowania? Jeśli tak, to od kogo? Zagadnienie to jest bardzo złożone, a odpowiedź na poszczególne pytania wymaga uwzględnienia szeregu okoliczności.

W pierwszej kolejności należy wyróżnić sytuację, w której konsumenci otrzymują rachunki za telewizję kablową, internet czy inne świadczenia, za które zobowiązani są uiszczać należności stałe w ustalonych z góry okresach. W tym wypadku obowiązek zapłaty wynika wprost z umowy. Faktura jest tylko pewnego rodzaju przypomnieniem o naszym zobowiązaniu. Niedopełnienie obowiązku zapłaty w terminie wskazanym w umowie może skutkować naliczeniem karnych odsetek, które konsumenci będą musieli zapłacić.

Inaczej sprawa wygląda w przypadku rachunków za telefon, prąd czy gaz. Konsumenci nie są w stanie przewidzieć kwoty, na jaką zostanie wystawiona faktura. Należy jednak wskazać, że w wielu umowach (na przykład z operatorami telefonicznymi) znajduje się zastrzeżenie, że w sytuacji nieotrzymania faktury w spodziewanym terminie, odbiorca usług jest zobowiązany do poinformowania o tym swojego kontrahenta. Zatem naruszenie tego obowiązku może skutkować poniesieniem negatywnych konsekwencji przewidzianych w umowie (na przykład naliczenie odsetek karnych).

Decydujące znaczenie mają postanowienia konkretnej umowy. Różnie bowiem kształtuje się w tym kontekście zakres obowiązków stron kontraktu. Niemniej jednak, należy także wskazać na przepisy kodeksu cywilnego regulujące zakres odpowiedzialności wierzyciela przy wykonywaniu zobowiązania. Zdaniem UOKiK, w sytuacji, gdy kontrahenci konsumentów zdając sobie sprawę z występujących problemów Poczty Polskiej, nie podejmą żadnych działań mających na celu dostarczenie faktury w inny przyjęty sposób a następnie naliczą odsetki lub wyciągną inne negatywne konsekwencje w związku nieopłaceniem rachunków we wskazanym terminie, będzie istniała podstawa do uchylenia się od spełnienia tych żądań poprzez postawienie zarzutu braku należytej staranności, braku współdziałania w wykonaniu zobowiązania.

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja, w której konsument chce wypowiedzieć umowę, złożyć reklamację czy też poinformować bank o wcześniejszej spłacie kredytu. Zgodnie z kodeksem cywilnym oświadczenie woli jest skuteczne, jeżeli doszło do drugiej strony w taki sposób, że mogła ona zapoznać się z jego treścią. W pewnych sytuacjach, jeżeli przesyłka nie zostanie dostarczona w określonym terminie, na przykład wysłane przez nas pismo o odstąpieniu od kontraktu (m.in. umowy oc, lokaty terminowej) nasze wypowiedzenie jest bezskuteczne i tym samym umowa zostaje przedłużona na kolejny okres. W takich przypadkach, jeżeli poniesiemy szkodę, przysługuje nam prawo do żądania od poczty odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy.

Dodatkowe informacje:
Elżbieta Anders, Rzecznik prasowy UOKiK
Pl. Powstańców Warszawy 1, 00-950 Warszawa
Tel. 22 827 28 92, 55 60 106, 55 60 314
faks 22 826 11 86

E-mail eanders@uokik.gov.pl