Nastolatki miesięcznie wydają około dwieście milionów złotych. Ich siłę jako konsumentów dostrzegł rynek, który stosuje nowoczesne formy komunikacyjne i techniki marketingowe dostosowane do możliwości młodych ludzi oraz ich oczekiwań. O tym, jakie metody wykorzystywać w edukacji konsumenckiej nastolatków, dyskutowano w trakcie ogólnopolskiej konferencji naukowej podsumowującej kampanię edukacyjną „Moje konsumenckie ABC” prowadzoną przez UOKiK

Agencje badań marketingowych, agencje reklamowe, producenci i sprzedawcy dostosowali swoje działania do potrzeb i oczekiwań dzieci oraz młodzieży. Stosują najnowsze metody komunikacyjne wykorzystując media elektroniczne. Ich działania przynoszą oczekiwany efekt, tym bardziej, że zmieniają się relacje pomiędzy dziećmi i rodzicami. Najmłodsi są coraz częściej włączani w świat dóbr materialnych. Z jednej strony rośnie więc siła młodzieży jako konsumentów, z drugiej są oni, z racji swojego wieku, grupą szczególnie narażoną na negatywne konsekwencje nieznajomości reguł rynkowych oraz praw konsumenckich. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przez ostatnie miesiące prowadził kampanię edukacyjną, skierowaną do dzieci i młodzieży oraz do ich rodziców. Jej podsumowaniem jest ogólnopolska konferencja naukowa „Emocje kontra rozsądek – rola rynku i edukacji w kształtowaniu świadomości konsumenckiej nastolatków”, która odbyła się w Warszawie.

Około stu socjologów, pedagogów, psychologów, ekonomistów, dziennikarzy i rzeczników konsumentów dyskutowało o tym, jakie nowoczesne metody i techniki komunikacyjne można wykorzystywać w edukacji konsumenckiej w szkole i w rodzinie.

Uczestnicy konferencji poznali efekty kampanii „Moje konsumenckie ABC”. Skonstruowano ją w taki sposób, by wykorzystać wszystkie nowoczesne metody komunikacyjne oraz media elektroniczne.

I tak od 4 do 20 września we wszystkich trzech programach TVP prezentowany jest spot reklamowy, wyreżyserowany przez Andrzeja Fidyka.

W czasie 30 sekund kilkoro nastolatków w nowoczesnym gabinecie prezesa wielkiej firmy, gdzieś w wielkim mieście, opowiada o sile ich konsumenckich decyzji. O tym, że każdy, kto kupuje, automatycznie nagradza producenta, sprzedawcę. Dla nich ważne są rozsądne zakupy oraz znajomość praw konsumenckich. Jeśli czegoś nie wiedzą, sprawdzają na stronie internetowej kampanii www.konsumenckieabc.pl.

Znajdują się tam informacje na temat praw konsumenckich (w formie historyjek – opowiadań), gry edukacyjne, internetowe forum dyskusyjne „Młodzi o konsumpcji” oraz wszystkie publikacje i materiały, jakie powstały w ramach kampanii. W ten sposób każdy uczeń i nauczyciel może obejrzeć spot, film edukacyjny oraz przeczytać adresowany do siebie poradnik.

Jeszcze przed wakacjami UOKiK przekazał do 900 przedszkoli 36 tysięcy kolorowanek dla dzieci w wieku 5 – 6 lat. 120 tysięcy komiksów dla uczniów szkół podstawowych trafiło do 800 placówek w całym kraju.

Zaś 4 września, na początek nowego roku szkolnego, do 3800 szkół ponadpodstawowych wysłano podręczniki i film edukacyjny.

Składa się on z dwóch części, których tytuły nawiązują do przewrotnego hasła całej kampanii. W pierwszej – „Kupujesz to? Czyli Wy wobec reklamy” – nastoletni uczniowie odwiedzają agencję reklamową, gdzie tworzą własną reklamę... łyżki do zupy. W drugiej części pt. „Kupujesz to? Kupuj z głową” widz towarzyszy bohaterom filmu w zakupach. Wspólnie poznają podstawowe prawa konsumenckie. Aktorami są uczniowie warszawskich szkół, znani z młodzieżowych programów telewizyjnych. Film wyreżyserowany przez dokumentalistkę Annę Więckowską został pomyślany w taki sposób, że może być wykorzystywany przez nauczycieli jako przyczynek do dyskusji w klasach na temat wpływu reklamy na decyzje handlowe oraz na temat zachowań konsumenckich.

Kampania była adresowana również do konsumentów ze szkół ponadpodstawowych. Otrzymali oni ponad 170 tysięcy poradników „Młodzi kupują”. Autorami podręczników są pedagodzy i psycholodzy z Centrum Edukacji Obywatelskiej. Od tradycyjnych podręczników odróżnia je nowoczesna szata graficzna, liczne ćwiczenia, quizy i zagadki skłaniające młodzież do samodzielnego analizowania sytuacji związanych z zakupami. W poradniku dla szkół ponadgimnazjalnych więcej miejsca poświęcono poważniejszym tematom, choćby społecznej odpowiedzialności biznesu czy odpowiedzialności za środowisko naturalne.

W ramach kampanii przeszkolono ponad 2,5 tysiąca nauczycieli przedszkoli i szkół podstawowych. Przygotowano dla nich specjalne scenariusze lekcji poświęcone tematyce konsumenckiej. Nauczyciele w skali od 0 do 10 ocenili szkolenia na prawie 9. Proponowali, by więcej miejsca w szkole poświęcać prawom konsumentów oraz wskazywali, że aby móc prowadzić zajęcia na ten temat sami muszą uzupełnić swoją wiedzę.

Wszystkie materiały edukacyjne programu „Moje konsumenckie ABC”, można znaleźć na stronie internetowej UOKiK.

Integralną częścią kampanii była seria dwudziestu odcinków programu telewizyjnego „Konsument”. Audycja ucząca, jak być świadomym konsumentem, będzie emitowana przez TVP2 do końca września w co drugi poniedziałek. Dodatkowo wiosną na antenie ukazało się sześć odcinków poświęconych wpływowi konkurencji na sytuację konsumentów.

Kampania „Moje konsumenckie ABC” jest finansowana ze środków Unii Europejskiej oraz Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Dodatkowe informacje:
Elżbieta Anders, Rzecznik prasowy UOKiK
Departament Współpracy z Zagranicą i Komunikacji Społecznej
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Pl. Powstańców Warszawy 1, 00-950 Warszawa
Tel. (22) 827 28 92, 55 60 106, 55 60 314
E-mail: eanders@uokik.gov.pl