• Prezes UOKiK wraz z Inspekcją Handlową regularnie kontroluje kotły – ich dokumentację, emisyjność i sprawność cieplną.
• Sprawdziliśmy prawie 200 modeli kotłów na paliwo stałe (np. węgiel, pellet), gazowe i ciekłe.  
• Konsumencie, zanim kupisz kocioł, zapoznaj się z lokalnymi przepisami, które mogą ograniczać możliwość używania takich urządzeń na danym terenie.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wspólnie z Inspekcją Handlową prowadzi intensywne działania zmierzające do tego, aby konsumenci korzystali z bezpiecznych i spełniających obowiązujące wymagania kotłów.

Pobierz wypowiedź Małgorzaty Cieloch, rzeczniczki prasowej UOKiK

– Zdrowie i bezpieczeństwo polskich konsumentów jest jednym z priorytetów Urzędu. Dbanie o środowisko leży w interesie nas wszystkich. UOKiK wraz z Inspekcją Handlową prowadzą kontrolne, których celem jest wyeliminowanie z rynku kotłów, które nie tylko zanieczyszczają środowisko, ale również przyczyniają się do problemów zdrowotnych Polaków. Sprawdzamy rzetelność informowania konsumentów oraz spełnianie wymogów prawnych w dokumentacji technicznej czy deklaracji zgodności – mówi Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK.

Ze względu na dynamiczne zmiany przepisów i wytycznych dotyczących wymagań wobec kotłów kontrole prowadzono dwutorowo. Inspekcja Handlowa sprawdza jakość i oznakowanie takich produktów pod kątem przepisów prawa ochrony środowiska oraz w zakresie spełniania wymagań wynikających z przepisów unijnych – tzw. ekoprojektu.

Kotły na paliwo stałe – wyniki kontroli

Inspekcja Handlowa sprawdzała przede wszystkim, czy kotły posiadają dokumentację techniczną oraz czy dokumentacja ta potwierdza, że spełniają one wymagania w zakresie granicznych wartości emisji oraz sprawności cieplnej. Inspektorzy skontrolowali kotły dostępne, zarówno w sieciach handlowych, jak i u producentów oraz w sprzedaży internetowej.

Sprawdziliśmy zgodność z przepisami prawa ochrony środowiska  134 kotłów na paliwo stałe, z czego zakwestionowaliśmy 10 modeli ze względów formalnych. Inspektorzy stwierdzili nieprawidłowości w oznakowaniu (brak informacji o parametrach zalecanego paliwa) oraz rozbieżności w dokumentacji. W wyniku wykrytych przez Inspekcje Handlową nieprawidłowości, przedsiębiorcy podjęli odpowiednie działania w celu ich usunięcia.

Pobierz raport z kontroli oraz wykaz sprawdzonych produktów.

W zakresie wymagań ekoprojektu skontrolowaliśmy łącznie 25 kotłów, z czego pod względem formalnym zakwestionowaliśmy 19 (76 proc. objętych sprawdzeniem). Wykryte nieścisłości dotyczyły nieprawidłowej deklaracji zgodności (9 przypadków), deklaracja techniczna była niezgodna z przepisami (3 przypadki), brak znaku CE (jeden przypadek). Inspektorzy zakwestionowali również 9 nieprawidłowo sporządzonych instrukcji obsługi.
Do badań laboratoryjnych wytypowaliśmy 15 kotłów, z czego zakwestionowaliśmy 2 modele. Jeden z badanych kotłów znacząco przekroczył normy emisji szkodliwych związków (tj. tlenku azotu i tlenku węgla). Używanie go stwarzałoby poważne zagrożenie dla środowiska i zdrowia. Sprzedawca na podstawie naszych wyników badań natychmiast wycofał niebezpieczny produkt ze sprzedaży. Prezes UOKiK wszczął postępowanie administracyjne w stosunku do producenta. W przypadku drugiego kotła wartość emisji tlenku azotu przekraczała deklarowaną przez producenta, jednak mieściła się w ramach maksymalnych emisji – po dokonaniu korekty deklarowanych przez producenta wartości produkt jest zgodny z wymaganiami.

Pobierz informację z projektu oraz wykaz sprawdzonych produktów.

Kotły na paliwo gazowe lub ciekłe – wyniki kontroli

Inspekcja Handlowa sprawdziła 15 kotłów na paliwo gazowe lub ciekłe wprowadzonych do obrotu po zmianie wymogów dotyczących tlenków azotu. Tylko w jednym przypadku inspektorzy zakwestionowali względy formalne. Dotyczyły one nieścisłości pomiędzy wytycznymi instalacji i konserwacji a instrukcją obsługi — sprzeczne informacje mogły wprowadzić konsumenta w błąd. W zaistniałej sytuacji producent podjął dobrowolnie działania naprawcze.

W laboratorium zbadaliśmy, czy kotły podczas spalania nie emitują niebezpiecznych substancji do atmosfery, a także czy posiadają odpowiednią sprawność sezonowej efektywności energetycznej. Do badań wytypowano 5 kotłów na paliwo gazowe oraz 2 kotły na paliwo ciekłe. Wykonane badania nie wykazały przekroczenia norm.

- W 2021 roku po raz pierwszy przeprowadzaliśmy kontrolę kotłów na paliwo gazowe i ciekłe. Wynika z niej, że przedsiębiorcy stosują się do wymogów dotyczących emisji substancji niebezpiecznych do środowiska - mówi Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK.

Pobierz raport, wykaz1 i wykaz2 sprawdzonych kotłów.

Kupując kocioł, zwróć uwagę na:

• Znak CE - musi być nim oznaczony każdy kocioł.
• Wykonanie kotła – np. jakość spawów, występowanie ostrych krawędzi, o które można się zranić.
• Wyposażenie kotła - kocioł musi mieć zawory bezpieczeństwa (np. przy sterowniku) oraz łatwo dostępny ogranicznik temperatury bezpieczeństwa (STB) – czyli system zabezpieczający wytwornicę ciepła przed przegrzaniem. Powinien być wyposażony w zawirowywacze, które montuje się w kanałach spalinowych kotłów. Zaburzają one ruch spalin po to, aby wymiana ciepła między gazami spalinowymi a krążącą w wymienniku kotła wodą była intensywna. Przekłada się to na wysoką sprawność urządzenia. Kocioł nie może mieć dodatkowego rusztu.
• Materiały, z jakich wykonano komorę kotła - w przypadku kotłów węglowych sprawdź, czy palenisko jest wyposażone w elementy ceramiczne, które gromadzą ciepło. To pozwala uzyskać wysoką temperaturę, w której następuje dokładne spalanie substancji lotnych wydzielających się z paliwa, co oznacza mniejszą emisję szkodliwych związków do atmosfery.
• Wskazanie rodzaju paliwa, jakim można palić w kotle – im więcej rodzajów paliwa można stosować, tym niższa może być sprawność urządzenia. Ponadto używanie paliwa innego niż wskazane przez producenta może zwiększyć emisję szkodliwych związków do atmosfery lub uszkodzić kocioł. Zwróć także uwagę czy tam, gdzie mieszkasz, nie obowiązuje zakaz używania danego rodzaju paliwa.

Przy wyborze kotła warto sprawdzić parametry, które ułatwią jego użytkowanie tj.:

• Sprawność kotła wskazana przez producenta - im wyższa sprawność kotła, tym więcej ciepła można uzyskać z porcji paliwa, a zatem mniej go zużywać, nie zmniejszając komfortu domowników.
• Sposób podawania paliwa - czy paliwo jest podawane ręcznie czy automatycznie – ten drugi sposób oszczędza twój czas.
• Sposób spalania paliwa - kotły ze spalaniem dolnym zużywają mniej paliwa. W takich piecach pali się tylko niewielka jego część, w dolnej części komory zasypowej.
• Pojemność komory zasypowej przy automatycznym podawaniu - jak długo kocioł będzie grzał bez konieczności uzupełniania paliwa.
• Sposób czyszczenia – produkty spalania (np. sadza) osadzają się na elementach kotła i mogą prowadzić do zmniejszenia jego sprawności lub nawet samozapłonu. Łatwy dostęp do paleniska pozwoli na utrzymanie urządzenia na odpowiednim poziomie sprawności. Kocioł może być wyposażony w system półautomatycznego oczyszczania, co ułatwi dbanie o jego sprawność. Jeżeli do czyszczenia i konserwacji konieczne są profesjonalne narzędzia (np. specjalne szczotki), to powinny być one dostarczone wraz z kotłem.

Pomoc dla konsumentów:

Tel. 801 440 220 lub 22 290 89 16 – infolinia konsumencka
E-mail: porady@dlakonsumentow.pl
Rzecznicy konsumentów – w Twoim mieście lub powiecie
Inspekcja Handlowa – w Twoim województwie

Dodatkowe informacje dla mediów:

Biuro Prasowe UOKiK
pl. Powstańców Warszawy 1, 00-950 Warszawa
Tel.: 22 55 60 246
E-mail: biuroprasowe@uokik.gov.pl
Twitter: @UOKiKgovPL