PKP Cargo uprzywilejowując w umowie jedną ze spółek spedycyjnych złamało prawo konkurencji - uznał Prezes UOKiK. Na największego w Polsce przewoźnika kolejowego nałożono karę 10 mln złotych. Drugi z uczestników porozumienia - CTL Logistics - zapłaci 1,5 mln złotych

W 2004 roku Prezes Urzędu uznał, że spółka PKP Cargo nadużywa pozycji dominującej na rynku przewozów towarowych koleją. Postępowanie antymonopolowe zostało wówczas wszczęte na wniosek spółki Sped-Pro - przedsiębiorcy działającego w branży spedycyjnej. Kwestionował on między innymi odmawianie przez PKP Cargo realizowania - w ramach najkorzystniejszych finansowo umów wieloletnich - przewozów do wybranych odbiorców i stacji docelowych (przede wszystkim elektrowni i elektrociepłowni). Zdaniem Sped-Pro praktyka ta ograniczała dostęp do rynku usług spedycyjnych.

Postępowanie antymonopolowe potwierdziło zarzuty stawiane PKP Cargo przez wnioskodawcę. Działalność spółek spedycyjnych (takich jak Sped-Pro) w dużej mierze polega na pośredniczeniu między nadawcami bądź odbiorcami towarów a przewoźnikami. Zlecając jednocześnie realizację wielu przewozów oraz zawierając wieloletnie umowy na usługi tego rodzaju, spedytorzy są w stanie uzyskać korzystne upusty, z których nie mogliby skorzystać ich pojedynczy klienci. Przedsiębiorca, któremu PKP Cargo odmówiło przewożenia towarów do wybranych stacji lub odbiorców, nie mógłby utrzymać dotychczasowych ani pozyskać nowych kontrahentów zainteresowanych spedycją do niektórych miejsc. Prezes UOKiK uznał powyższą praktykę przewoźnika kolejowego za szczególnie szkodliwy przejaw działań wymierzonych w rozwój konkurencji i nakazał jej zaniechanie. Na PKP Cargo została również nałożona kara finansowa w wysokości 20 mln złotych.

Sped-Pro dowodziło, że odmowa realizacji przewozów na jej rzecz do niektórych stacji docelowych była nie tylko wyrazem nadużywania pozycji dominującej przez PKP Cargo, lecz wynikała ponadto z niedozwolonego porozumienia zawartego przez tego przedsiębiorcę z innymi spółkami spedycyjnymi - CTL Logistics, Energokrak i Trade Trans. W celu zbadania tego wątku sprawy Prezes UOKiK wszczął odrębne postępowanie antymonopolowe.

W jego toku ustalono, że w umowie zawartej z CTL Logistics spółka PKP Cargo zobowiązała się, iż inne podmioty nie uzyskają korzystniejszych warunków świadczenia usług w zakresie przewożenia niektórych towarów do wybranych stacji. Klauzula ta mogła również skutkować odmową przewozów do niektórych miejsc docelowych na rzecz konkurentów spedytora. Prezes UOKiK stwierdził, że celem tak skonstruowanej umowy było uprzywilejowanie CTL Logistics względem innych spółek spedycyjnych, które praktycznie traciły szanse w rywalizacji o klientów. Porozumienie między PKP Cargo a jej kontrahentem należy zatem uznać za ewidentnie sprzeczne z prawem antymonopolowym i obliczone na ograniczenie dostępu do rynku oraz eliminację konkurencji.

Postępowanie antymonopolowe nie potwierdziło natomiast zarzutu uczestnictwa w antykonkurencyjnym porozumieniu przez Energokrak i Trade Trans.

Prezes UOKiK nałożył na uczestników niedozwolonego porozumienia kary pieniężne. Ich wysokość ustalono na 10 mln złotych (PKP Cargo) i 1,5 mln złotych (CTL Logistics). Kary mają przede wszystkim pełnić funkcję prewencyjną i represyjną - zakwestionowane praktyki należą bowiem do bardzo poważnych naruszeń prawa konkurencji. Ponadto spółka PKP Cargo w ciągu ostatnich dwóch lat po raz trzeci jest karana za działania sprzeczne z ustawą antymonopolową. Jako okoliczność łagodzącą przyjęto natomiast fakt, że przedsiębiorcy jeszcze w trakcie postępowania wycofali się z kwestionowanego porozumienia.

Decyzja nie jest prawomocna - ukaranym spółkom przysługuje odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Dodatkowe informacje:
Elżbieta Anders, Rzecznik prasowy UOKiK
Departament Współpracy z Zagranicą i Komunikacji Społecznej
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Pl. Powstańców Warszawy 1, 00-950 Warszawa
Tel. 22 827 28 92, 55 60 106, 55 60 314
E-mail: eanders@uokik.gov.pl